Widok maluszka, który czerwienieje na buzi, napina się i wyraźnie męczy, by zrobić kupkę, to także cierpienie rodzica. W głowie natychmiast pojawiają się pytania: czy go boli, czy robię coś nie tak, jak mogę mu ulżyć. Spokojnie, problemy z brzuszkiem w pierwszych latach życia są bardzo częste, a czułość mamy i taty wraz z kilkoma przydatnymi trikami to najlepsze, co możesz dać swojemu dziecku.

Zaparcia to nie tylko kwestia problemu z wypróżnianiem, ale przede wszystkim trudności w samym procesie i konsystencji stolca. Przejdź z nami przez ten „twardy temat”, by przywrócić uśmiech na buzi niemowlaka.

Jak rozpoznać zatwardzenie u niemowlaka? Objawy a norma

Zanim zaczniesz szukać odpowiedzi na pytanie, co na zaparcia u niemowlaka będzie najlepsze, musimy ustalić, czy faktycznie mamy do czynienia z tym problemem.

Jak wygląda zatwardzenie u niemowlaka? Kluczem nie jest częstotliwość wypróżnień, ale zawartość pieluszki i samopoczucie malucha. O zatwardzeniu mówimy, gdy:

• kupy są twarde, zbite, przypominają grudki lub bobki albo są to klejące kupy jak plastelina,

• wydalaniu towarzyszy duży wysiłek, płacz, a nawet krzyk,

• brzuszek dziecka jest twardy i napięty,

• na powierzchni stolca pojawiają się ślady krwi (wynik pęknięcia delikatnej śluzówki odbytu w kontakcie z twardą masą).

Pamiętaj: jeśli Twoje dziecko pręży się i czerwienieje, ale ostatecznie robi miękką kupkę, prawdopodobnie mamy do czynienia z tzw. dyschezją niemowlęcą – stanem, w którym maluch dopiero uczy się koordynować pracę mięśni brzucha ze zwieraczem. To nie zaparcie. To po prostu nauka obsługi własnego ciała. 

Sprawdź także, jak rozpoznać biegunkę u niemowlaka.

Pozycje i masaż brzuszka – instrukcja krok po kroku

Gdy maluch potrzebuje wsparcia, twoje dłonie mogą zdziałać cuda. Dotyk rodzica działa kojąco i stymulująco. Wystarczy wykonać masaż na zatwardzenie u niemowlaka. Jak pomóc manualnie?

• Rowerek

Połóż dziecko na plecach i delikatnie chwyć za nóżki. Wykonuj ruchy jak przy jeździe na rowerze, dociskając kolanka do brzuszka. W ten sposób pomożesz mu przepchnąć gazy i treść jelitową.

• Masaż „I Love U”

Wykonuj ruchy zgodnie z kierunkiem wskazówek zegara (tak biegnie jelito grube). Rysuj na brzuszku literę „I” (lewa strona ciała dziecka), potem odwróconą literę „L” (góra i lewa strona) oraz „U” (od prawej do lewej strony przez dół).

• Ciepła kąpiel

Ciepła woda wspaniale rozluźnia mięśnie. Podczas kąpieli możesz delikatnie masować brzuszek maluszka wodą lub dłonią.

Co na gazy u niemowlaka i kiedy łączą się z zaparciem?

Zaparcia i gazy często występują w parze. Kiedy treść zalega w jelitach, zaczyna fermentować, produkując bąbelki powietrza, które rozdymają mały brzuszek, powodując ból.

Co pomoże na gazy u niemowlaka?

• Odbijanie:

Zawsze pilnuj, by maluchowi odbiło się po jedzeniu, by nie połykał nadmiaru powietrza.

• Kładzenie na brzuszku

W czasie aktywności pod okiem opiekuna układaj dziecko na brzuchu. To naturalny masaż, który ułatwia odchodzenie gazów.

• Ciepłe okłady

Termofor położony na ubranko może przynieść natychmiastową ulgę.

Jeśli gazy są bardzo uciążliwe, a maluch nie może zrobić kupki przez kilka dni i wyraźnie cierpi, warto skonsultować z lekarzem podanie kropli ułatwiających rozbijanie pęcherzyków gazu.

Karmienie piersią a zaparcia – praktyczne wskazówki

Wokół dzieci karmionych wyłącznie piersią krąży ważna zasada: „od 10 kup dziennie do jednej kupy na 10 dni”. Oznacza to, że norma częstotliwości wypróżnień jest naprawdę szeroka. Wynika to z faktu, że mleko mamy jest tak doskonale trawione, że czasami niemal w całości się wchłania, nie pozostawiając wiele zbędnych produktów przemiany materii.

Jeśli jednak maluch ma twardy brzuch i ewidentnie walczy:

• jako mama karmiąca zadbaj o własne nawodnienie,

• sprawdź technikę przystawiania do piersi, aby maluch nie łykał zbyt dużo powietrza w czasie jedzenia,

• przyjrzyj się swojej diecie i zawartości błonnika, gdyż obecność większej ilości warzyw, owoców, kasz może pośrednio wpłynąć na lżejszą pracę jelit dziecka.

Zaparcia na mleku modyfikowanym – co warto zmienić w rutynie opieki?

Dzieci karmione mlekiem modyfikowanym są bardziej narażone na zatwardzenie, gdyż mieszanki trawią się trudniej niż mleko kobiece. Jak zatem możesz pomóc w tym przypadku?

• Zadbaj o proporcje: nigdy nie dodawaj „czubatej” miarki proszku, gdyż nadmiar mieszanki przy zbyt małej ilości wody to najprostsza droga do zatwardzenia.

• Jeśli maluch pije mleko modyfikowane, możesz po konsultacji z lekarzem podawać mu kilka łyków wody między karmieniami.

• Czasem konkretna mieszanka po prostu dziecku nie służy. Nie rób jednak zmian na własną rękę – skonsultuj to z pediatrą.

Jeśli zastanawiasz się, jak pomóc niemowlakowi zrobić kupę przy mleku modyfikowanym, pamiętaj, że regularność jest kluczem. Stałe pory karmienia pomagają ustawić rytm biologiczny.

Kiedy z zaparciami do lekarza?

Mimo starań rodziców czasem pomoc specjalisty jest niezbędna. Nie próbuj na własną rękę inwazyjnych sposobów czy lewatyw – może to uszkodzić delikatne tkanki i pogorszyć sytuację.

Zgłoś się do lekarza, gdy:

• niemowlę nie robi kupy przez kilka dni,

• zaparciom towarzyszą wymioty,

• brzuszek jest wzdęty i bolesny przy dotyku,

• w kale pojawia się krew lub śluz,

• dziecko traci apetyt lub nie przybiera na wadze,

• mimo stosowania masaży i dopajania kupki nadal mają nieprawidłową konsystencję.

Pamiętaj, że każdy brzuszek jest inny. Twoja cierpliwość, ciepły dotyk podczas przewijania i czujność to najlepsze narzędzia, jakie masz. Z czasem układ pokarmowy dziecka dojrzeje, a częste problemy z kupką staną się tylko wspomnieniem.